අද පැවැත්වෙන නවසීලන්තය මැතිවරයේදී ජසින්ඩා ආඩර්න් බහුතර බලය අපේක්ෂා කරයි

114899356_gettyimages-1278698275.jpg

දස ලක්ෂ සංඛ්‍යාත පිරිසක් නවසීලන්ත මහ මැතිවරණයේදී ඡන්දය  ප්‍රකාශ කරමින් සිටිති.

මැතිවරණය සැප්තැම්බර් මාසයේදී පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ නමුත් නව කොවිඩ් –19 පැතිර යාම හේතුවෙන්
මාසයකට එය කල් තබන ලදී.

 

මත විමසුම් වලට අනුව අග්‍රාමාත්‍ය ජසින්ද ආඩර්න් දෙවන වරටත් ජයග්‍රහණය ලබා ගැනීමට සමත් වනු ඇති අතර, ඇය කොරොන වයිරස් වසංගතය සාර්ථකව හසුරුවා ගැනීම තුළින් එය වඩාත් ශක්තිමත් විය.

 

එහෙත් ගැටළුව නම් පෙර නොවූ විරූ පරිදි ඇය පාර්ලිමේන්තු බහුතරයක් දිනා ගන්නේද යන්නයි.

 

1996 දී මිශ්‍ර සාමාජික සමානුපාතික නියෝජනය නමින් පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයක් හඳුන්වා දුන් දා සිට නවසීලන්තයේ කිසිදු පක්ෂයක් බහුතරයක් දිනාගෙන නොමැත.

 

ඡන්දය නවසීලන්ත වේලාවෙන්පෙරවරු  09:00 ට ආරම්භ වන අතර එය රාත්‍රී  7 ට අවසන් වේ.

 

ඔක්තෝබර් 3 වන දින ආරම්භ වූ ඡන්ද විමසීමේ පළමු අදියරයේදී මිලියනයකට අධික පිරිසක් දැනටමත් ඡන්දය ප්‍රකාශ කර ඇත.

 

මහ මැතිවරණයට සමගාමීව ජනමත විචාරණ දෙකක් ද පැවැත්වේ.

නවසීලන්ත වැසියන්ට තමන් කැමති අපේක්ෂකයෙකු සහ පක්ෂයක් තෝරා ගැනීම හැරුණු විට ජනමත විචාරණ දෙකකින් ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන ලෙස ඉල්ලා ලිපියක් ද ලැබෙනු ඇත: ජිවිත තේරීමේ අයිතිය සහ ගංජා නීතිගත කිරීම.

පළමුවැන්න 2019 ජීවිත තේරීමේ පනත බලාත්මක විය යුතුද යන්න පිළිබඳව ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ජනතාවට ඉඩ සලසයි. මාරාන්තික ලෙස රෝගාතුර වූවන්ට මියයෑමට සහාය වීමේ අයිතිය ලබා දීම එහි අරමුණයි.

 

මෙය බැඳුම්කර ඡන්දයකිඑයින් අදහස් වන්නේ 50% කට වඩා වැඩි ඡන්ද සංඛ්‍යාවක් “ඔව්” යනුවෙන් ප්‍රකාශ කළේ නම් එය බලාත්මක වන බවයි.

 

ගංජා නීතිගත කිරීමට අදාළ ජනමත විචාරණය මගින් නවසීලන්ත වැසියන්ට ගංජා සඳහා භාවිතා කිරීම නීත්‍යානුකූල විය යුතුද යන්න සම්බන්ධයෙන් ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට අවස්ථාව ලැබෙනු ඇත.

 

කෙසේ වෙතත්මෙය බැඳී නැත – එයින් අදහස් කරන්නේ බහුතරයක් “ඔව්" යැයි ඡන්දය කළ ද – ගංජා කෙලින්ම නීතිගත කළ නොහැකි බවයි. මෙය නීතිගත කිරීම සඳහා පනතක් ඉදිරිපත් කිරීම අභිනවයෙන් පැමිණෙන රජයට පැවරේ.

 

නවසීලන්තය සෑම වසර තුනකට වරක් මහ මැතිවරණයක් පවත්වයි. එහිදී මිශ්‍ර සාමාජික සමානුපාතික ක්‍රමය යටතේ ඡන්ද දායකයින්ට දෙවරක් ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියි.

 

පාර්ලිමේන්තුවට ඇතුළුවීම සඳහා පක්ෂයකට පක්ෂ ඡන්දයෙන් 5% කට වඩා ලැබිය යුතුය.

 

නිදසුනක් වශයෙන්පක්ෂයක් පක්ෂ ඡන්දයෙන් 4% ක් දිනා ගත්තද ඡන්දදායක ආසන නොමැති නම් – එය පාර්ලිමේන්තුවට ඇතුළු වීමට සමත් නොවනු ඇත.

 

ස්වදේශීය මාඕරි අපේක්ෂකයින් සඳහා පමණක් වෙන් කර ඇති ආසන ගණනාවක් ද තිබේ.

 

ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමට පක්ෂයකට ආසන 120 න් 61 ක් දිනා ගත යුතුය. මිශ්‍ර සමානුපාතික ක්‍රමය හඳුන්වා දුන් දා සිට තනි පක්ෂයකට තනිවම ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමට මේතාක් නොහැකි වී තිබේ.

Vijaya Dissanayake

Geo - political Analyst  |  Journalist  |  Director of Programmes - Sri Lanka Rupawahini Corporation

Share this post

    Vijaya Dissanayake

    Vijaya Dissanayake

    Geo - political Analyst  |  Journalist  |  Director of Programmes - Sri Lanka Rupawahini Corporation

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    scroll to top